ΦΙΛΟΤΙ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ:
1803 κάτοικοι
ΕΚΤΑΣΗ: 93 km²
ΟΙΚΙΣΜΟΙ: ο Καλαντός
ΜΝΗΜΕΙΑ: Πύργος
Χειμάρρου (350 π.Χ.), Σπήλαιο
Ζα (3000 π.Χ.), Πύργος
Μπαρότση (1600 μ.Χ.), 3 Νεκροταφεία
(Πρωτοκυκλαδικής Περιόδου).
Εκκλησίες: Κοίμησης Θεοτόκου (ενοριακή), 6 εκκλησίες και 18 εξωκλήσια.
Πανηγύρια- Γιορτές: 15\08 Κοίμηση της Θεοτόκου.
Το Φιλώτι βρίσκεται στην
ορεινή Νάξο στους πρόποδες του βουνού Ζας ή
Ζευς. Eίναι το μεγαλύτερο χωριό της Νάξου,
χτισμένο αμφιθεατρικά και έχει όμορφα
παραδοσιακά σπίτια, γραφικά σοκάκια και
στιαστά που σώζονται μέχρι σήμερα. Xωρίζεται
σε τρεις τοποθεσίες: το Ραχίδι, το Κλέφαρο,
που προέρχεται από τη λέξη βλέφαρο, και το
Λιόρι. Κεντρικό σημείο του χωριού η πλατεία
της Γέφυρας με μεγάλα πλατάνια και γύρω
καφενεία και εστιατόρια, είναι το σημείο
συνάντησης. Μικρές πλατείες σε διάφορα
σημεία του χωριού συγκεντρώνουν επίσης
τους κατοίκους του όπου κάνουν την
ονομαζόμενη λόντζα (η παρέα που κάνουν οι
άνθρωποι που ζουν στο χωριό στη γειτονιά
τους), που διαρκεί τις περισσότερες φορές
μέχρι αργά το βράδυ.
Τα
τοπιά που μπορεί να επισκεύτει κανείς μέσα
αλλά και έξω απ’το χωριό είναι πολλά.Eίναι η
βρύση των Αριών η οποία είναι μια πηγή
πολλών χρόνων και το νερό της δεν σταματάει
να τρέχει ποτέ και στο κέντρο της υπάρχουν
δύο τεράστια πλατάνια.Αν ακολουθήσεις ένα
μονοπατάκι που υπάρχει εκεί θα βρεθείς στη
σπηλιά του ΖΑ.Η σπηλιά υπήρξε χώρος
χρηστιανικής λατρείας προς τιμή της [Θεοτόκου
Ζωοδόχου Πήγης].Ακόμα ένα πολύ ωραιό
μέρος για να επισκευτούμε είναι ο πύργος
του ΧΕΙΜΑΡΟΥ.
Τελειώνοντας
τη βόλτα μας ,έξω απ’το χωριό μπορείς να
επισκευτείς και τον πύργο του Μπαρότζι
που βρίσκεται στο κέντρο των δύο
συνοικισμών του Φιλοτιού [Ραχίδι και
Κλέφαρος].Ο πυργός είναι χτισμένος μέσα σε
ένα περιβόλι.Σήμερα χαρακτηρίζεται ως
πύργος του Ψαρρά.
Τέλος
το στολίδι του Φιλοτιού είναι η Παναγιά η
Φιλοτίτισσα.Η εκκλησία γιορτάζει στις
15 Αυγούστου.Τότε γίνεται ένα μεγάλο
πανηγύρι στο χωριό όπου έρχονται και
άνθρωποι από άλλα μέρη για να προσκυνήσουν
και να διασκεδάσουν. Η εκκλησία χτίστηκε
το 1710.